Jedno serca bicie…

Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Jyväskylä wykazało, że podczas interakcji rytm serca psa i jego właściciela synchronizuje się. Zależność ta odzwierciedla emocjonalną więź między psem a człowiekiem, przypominając w tym mechanizmy, które budują przywiązanie między ludźmi. Wykazano również, że temperament właściciela, jak i rasa psa mogą wpływać na wzajemne dostosowanie zmienności rytmu serca.

Więź emocjonalna wzbogaca relacje międzyludzkie, a synchronizacja emocji odgrywa kluczową rolę w budowaniu przywiązania między dzieckiem a rodzicem. Relacja między psem a jego właścicielem również opiera się na przywiązaniu, jednak niewiele było dotychczas wiadomo na temat fizjologicznych mechanizmów tej więzi.

W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie w Jyväskylä, w Wydziale Psychologii oraz Centrum Interdyscyplinarnych Badań Mózgu, stwierdzono, że zmienność rytmu serca psa i jego właściciela jest ze sobą powiązana podczas interakcji. Zmienność rytmu serca, czyli zmienność odstępów między uderzeniami serca, odzwierciedla stan autonomicznego układu nerwowego. Wysoka zmienność rytmu serca wskazuje na stan relaksu i regeneracji, natomiast niska zmienność oznacza pobudzenie lub napięcie, np. podczas stresujących sytuacji. Badanie wykazało, że wysoka zmienność rytmu serca właściciela łączyła się z wysoką zmiennością rytmu serca psa i odwrotnie. Co więcej, poziomy aktywności fizycznej psa i jego właściciela również wzajemnie się dostosowywały.

Podczas eksperymentu rytm serca psa oraz właściciela były monitorowane podczas specjalnych zadań interakcyjnych. W czasie swobodnych okresów odpoczynku zauważono, że wysoka zmienność rytmu serca właściciela była związana z wysoką zmiennością rytmu serca psa – gdy właściciel był zrelaksowany, pies również odczuwał spokój. Z kolei podczas wyznaczonych zadań, takich jak zabawa, poziomy aktywności psa i właściciela były podobne. Choć wiadomo, że aktywność fizyczna wpływa na rytm serca, najsilniejsze powiązania zmienności rytmu serca i aktywności między psem a właścicielem występowały w różnych sytuacjach i nie były w pełni zależne od siebie. Sugeruje to, że synchronizacja rytmu serca odzwierciedla raczej zgodność stanów emocjonalnych niż poziomów aktywności.

„Synchronizacja zmienności rytmu serca między psem a jego właścicielem w czasie odpoczynku może wynikać z tego, że w takich momentach brakowało zadań zewnętrznych, a obie strony mogły naturalniej reagować na wzajemne stany emocjonalne,” wyjaśnia doktorantka Aija Koskela.

Badanie uwzględniło również czynniki, które mogą wpływać na wzajemne dostosowanie zmienności rytmu serca psa i jego właściciela. Okazało się, że większe psy miały wyższą zmienność rytmu serca. Wysoka zmienność rytmu serca psa była również związana z negatywną afektywnością właściciela – cechą temperamentu oznaczającą skłonność do zamartwiania się. Tacy właściciele mają tendencję do tworzenia silnej więzi emocjonalnej ze swoimi psami, co prawdopodobnie zwiększa poczucie bezpieczeństwa psa.

Pies również wpływa na właściciela

Zaskakującym odkryciem było to, że zmienność rytmu serca właściciela najlepiej wyjaśniała zmienność rytmu serca psa, mimo że w analizie uwzględniono także poziom aktywności właściciela oraz jego wskaźnik masy ciała, które również wpływają na rytm serca.

„Wyjątkowo badaliśmy jednocześnie rytm serca i poziom aktywności zarówno psa, jak i jego właściciela, podczas gdy wcześniejsze badania skupiały się na jednym z tych aspektów,” podkreśla kierowniczka badania, dr Miiamaaria Kujala.

Badanie pokazuje, że stany emocjonalne psów i ich właścicieli oraz reakcje ich układów nerwowych mogą się wzajemnie dostosowywać podczas interakcji. Mechanizmy wzmacniające więzi między ludźmi – zdają się wspierać również relację między psem a jego właścicielem.

Badanie, finansowane było głównie przez Fińską Radę Naukową oraz Agria & Svenska Kennelklubben, objęło 30 ochotników wraz z ich psami. Wzięły w nim udział psy ras hodowanych do współpracy z człowiekiem, takie jak owczarki i retrievery. Wyniki są zgodne z wcześniejszymi badaniami sugerującymi, że rasy wybrane do współpracy szczególnie reagują na zachowanie i cechy osobowości właściciela. W kolejnym etapie badania naukowcy planują bliżej przyjrzeć się mechanizmom, które wpływają na to zjawisko.

Źródło:

Koskela, A., Törnqvist, H., Somppi, S. et al. Behavioral and emotional co-modulation during dog-owner interaction measured by heart rate variability and activity. Sci Rep 14, 25201 (2024).