Tylko smutek czy już psia depresja? -

Wyobraź sobie niedzielny poranek. Deszcz bębni o parapet, a Twój pies – zwykle pierwszy przy drzwiach – leży w legowisku i tylko od niechcenia unosi powiekę. Nie merda ogonem, nie ciągnie za smycz, nie szuka Twojego spojrzenia. „Lenistwo?” – myślisz. A może coś głębszego?

8 000 000 psich powodów

Według branżowych zestawień w polskich domach mieszka już około ośmiu milionów psów. Osiem milionów historii i – chciałbym napisać „szczęśliwych końcówek”, ale wiemy, że bywa różnie. Skoro ludzi dopada chandra i wypalenie, dlaczego nasz czworonożny przyjaciel miałby być z żelaza?

Depresja? U psa?!

Badacze unikają bezpośredniego przenoszenia ludzkich diagnoz na zwierzęta, mówią jednak o depression-like states. W eksperymencie na 3 000 psów stwierdzono, że długotrwałe „czuwanie w bezruchu” (waking inactivity) koreluje z obrazem zaburzeń nastroju u ludzi. ScienceDirect

Klucz: patrzymy na zestaw objawów, nie pojedynczy sygnał.

Obserwowany objaw	Co może oznaczać?
Apatia, wydłużone leżenie	obniżony nastrój, nuda, ból
Brak apetytu	stres, choroba, spadek motywacji
Wycofanie społeczne	lęk, żałoba po utracie towarzysza
Spadek reakcji na bodźce	tzw. „wyuczona bezradność”

Skąd ten smutek? Cztery główne przyczyny wg naukowców

1. Utrata opiekuna lub zwierzęcego towarzysza – psy przejawiają objawy żałoby i stresu po śmierci lub wyprowadzce kompana. Psychology Today
2. Stres właściciela udziela się psu – badania pokazują, że psy „wciągają” ludzkie emocje i zaniżony nastrój opiekuna podnosi ich poziom kortyzolu. Pisaliśmy już o tym tutaj
3. Zmiany w mikrobiomie jelitowym – analiza 27 psów wykazała „rdzeń” bakterii jelitowych typowy dla ludzi z depresją. MDPI
4. Brak stymulacji i nuda – długotrwały bezruch sprzyja stanom depresyjnym. ScienceDirect

Czy to już depresja, czy zwykły foch?

Wyklucz ból. Najpierw wizyta u lekarza weterynarii, bo smutek to często jedyny objaw bólu fizycznego.
Popatrz na kontekst. Zmiana w rodzinie? Przeprowadzka? Pusta miska emocji tyle znaczy, co pusta miska karmy.
Brak rutyny. Niekiedy wystarczy powrót do stałych godzin spacerów i głaskania aby pies powrócił do normalnego nastroju

Plan ratunkowy w sześciu krokach

Ruch i praca nosem. Schowaj smaczki w trawie, zapisz psa np. na zajęcia Nose Work
Trening klikerowy. Krótkie sesje pełne sukcesów podnoszą psie poczucie własnej wartości.
Kontakty społeczne – na psich warunkach. Spacery równoległe zamiast „wylotów do parku gladiatorów”.
Balans miedzy nowościami a relaksem. Wycieczki, ale i bezpieczna kanapa. Równowaga.
Czas dla siebie. Pies też potrzebuje „me-time”, zwłaszcza gdy dom pełen dzieci.
Profesjonalna pomoc. Gdy objawy utrzymują się > 2–3 tyg., poproś o konsultację behawiorystę lub zoopsychologa.

Czasem psu potrzebne są leki

W skrajnych przypadkach (silna apatia, samookaleczenia, agresja wynikająca z lęku) lekarz weterynarii we współpracy ze specjalistą (trener psów lub zoopsycholog) może włączyć leczenie farmakologiczne – dokładnie tak, jak w terapii ludzi. Źródła weterynaryjne podkreślają konieczność łączenia leków z modyfikacją środowiska i treningiem.

A może praca jako zoopsycholog to Twoje powołanie?

Jeśli czujesz, że chcesz pomagać psom wychodzić z emocjonalnych dołków ‒ pomyśl o kursie zoopsycholog. To nie marketingowy chwyt, a realna droga, by nauczyć się odczytywać te ciche wołania o pomoc i odpowiadać na nie naukowo, bez mitów z forów. Pamiętaj, że praktyka z różnymi psami uczy wyczuwania subtelnych zmian nastroju – dobre szkolenie to nie tylko teoria.

Bo w świecie ośmiu milionów psów naprawdę przyda się jeszcze kilka osób, które zamiast mówić „weź się w garść”, powiedzą: „chodź, pokażę Ci znowu radość”.

Twój pies leży dziś smutny?

Może to tylko leniwa pogoda. A może – pierwszy sygnał, że pod obrożą coś głośno woła o wsparcie. Słuchaj uważnie. To od nas zależy, czy cisza zostanie przerwana, zanim stanie się krzykiem, którego nikt już nie chce słyszeć

Marta Lichnerowicz